CIF Nedir?

Deniz yoluyla yapılan sevkiyatlarda en sık karşılaşılan teslim şekillerinden biri CIF'tir. Alıcı için cazip görünür, çünkü fiyat varış limanına kadar tüm masrafları içerir ve üstelik sigorta da satıcı tarafından yaptırılır. Ancak CIF nedir sorusunun cevabı yalnızca "her şey dâhil fiyat" değildir; bu kuralda masraf ve risk farklı noktalarda el değiştirir ve bu ayrım pratikte ciddi sonuçlar doğurur. Bu yazıda CIF kuralını, kapsamını ve doğru kullanımını ele alıyoruz.

CIF Nedir ve Neyi Kapsar?

CIF, Cost, Insurance and Freight (Masraf, Sigorta ve Navlun) ifadesinin kısaltmasıdır ve Incoterms 2020 kapsamındaki 11 kuraldan biridir. Yalnızca deniz ve iç su yolu taşımacılığında kullanılır. Kural yazılırken varış limanı belirtilir: "CIF Hamburg Limanı, Incoterms 2020" gibi.

CIF ile satış yapan satıcının yükümlülükleri şunlardır:

• Malı sözleşmeye uygun şekilde hazırlamak ve ihracat gümrük işlemlerini tamamlamak.
• Yükleme limanına kadar iç taşımayı ve terminal masraflarını üstlenmek.
• Malı yükleme limanında gemiye yüklemek.
• Varış limanına kadar olan navlunu ödemek.
• Alıcı lehine deniz kargo sigortası yaptırmak ve poliçeyi alıcıya devretmek.

Alıcının yükümlülükleri ise varış limanındaki boşaltma masrafları (sözleşmede aksi yazılmadıysa), ithalat gümrük işlemleri, vergiler ve varış limanından nihai adrese kadar olan taşımadır.

CIF fiyatının kapsamı bu nedenle "varış limanına kadar" ile sınırlıdır; malın alıcının deposuna ulaşması için gereken masraflar bu fiyata dâhil değildir. Uygulamada alıcıların en sık yanıldığı nokta, CIF fiyatını kapıya teslim fiyatı sanmalarıdır. Varış limanındaki terminal elleçleme masrafları, ithalat vergileri ve iç taşıma, alıcının toplam maliyet hesabında ayrı kalemler olarak yer almalıdır. Kapıya teslim isteniyorsa doğru kural CIF değil, D grubundan bir kuraldır.

Risk Nerede Devredilir?

CIF'te en kritik nokta budur: risk, yükleme limanında mal gemiye yüklendiği anda alıcıya geçer. Satıcı navlunu varış limanına kadar ödemiş olsa da, yolculuk sırasında meydana gelecek hasar veya kaybın riskini taşıyan taraf alıcıdır.

Bunun pratikteki anlamı şudur: gemi yolda bir fırtınada hasar görürse, alıcı satıcıya değil sigortacıya başvurur. Satıcının yükümlülüğü, malı gemiye yüklemek ve geçerli bir sigorta poliçesi temin etmekle sona ermiştir. Bu nedenle CIF'te sigorta poliçesinin kapsamı ve poliçenin alıcıya devredilebilir olması hayati önemdedir.

Masraf ve risk devrinin ayrılması, C grubu kuralların (CPT, CIP, CFR, CIF) ortak özelliğidir. Grup mantığının bütününü Incoterms nedir yazımızda ele aldık.

CIF'te Sigorta Yükümlülüğü

Incoterms 2020'de CIF için satıcının yaptırması gereken sigorta asgari kapsamdır (Institute Cargo Clauses (C) veya benzeri dar kapsamlı bir koşul). Sigorta bedeli sözleşme değerinin %110'u üzerinden ve sözleşme para birimiyle düzenlenir; kapsam yükleme limanından varış limanına kadar geçerlidir.

Poliçenin devredilebilir nitelikte olması da kritiktir; hasar hâlinde tazminatı talep edecek taraf alıcı olduğu için, poliçenin alıcıya ciro edilebilir biçimde düzenlenmesi gerekir. Bu noktada alıcıların sıklıkla yanıldığı husus, "sigorta var" ifadesinin geniş kapsamlı bir koruma anlamına geldiğini varsaymalarıdır. Asgari kapsam yalnızca sınırlı sayıda tehlikeyi karşılar; hırsızlık, ıslanma veya elleçleme kaynaklı hasar gibi olaylar bu kapsamın dışında kalabilir. Daha geniş koruma isteniyorsa, bunun sözleşmede açıkça talep edilmesi gerekir. CIP kuralında ise 2020 sürümüyle birlikte geniş kapsamlı sigorta esas hâline getirilmiştir; CIF'te asgari kapsam korunmuştur.

CIF ile CFR ve Diğer Kurallar Arasındaki Fark

CIF ile CFR arasındaki tek fark sigortadır. CIF ile DAP arasındaki fark ise çok daha büyüktür: DAP'ta risk varış noktasına kadar satıcıda kalırken, CIF'te yükleme limanında alıcıya geçer. FOB ile karşılaştırma için FOB nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Akreditifli İşlemlerde CIF

Akreditif ile çalışılan işlemlerde CIF seçimi belge setini doğrudan etkiler. CIF'te sigorta poliçesi veya sertifikası, ibraz edilecek belgeler arasında yer alır. Bu nedenle akreditif metninde şu hususların tutarlı olması gerekir:

• Sigorta belgesinin türü, kapsamı ve tutarı (genellikle fatura değerinin %110'u).
• Poliçenin para biriminin akreditif para birimiyle aynı olması.
• Konşimentonun "on board" kayıtlı ve yükleme limanını doğru gösteriyor olması.
• Fatura üzerindeki teslim şekli ifadesinin akreditifle birebir aynı yazılması.

Uygulamada en sık rastlanan rezerv nedenlerinden biri, sigorta poliçesinin kapsam tarihinin yükleme tarihinden sonra başlamasıdır. Akreditif süreçlerinin bütünü için akreditif nedir yazımıza göz atabilirsiniz.

CIF Ne Zaman Doğru Seçimdir?

CIF şu durumlarda uygundur:

• Alıcının kendi navlun anlaşması yoksa ve varış limanına kadar tek bir fiyat görmek istiyorsa.
• Satıcı düzenli sevkiyat yaptığı için daha rekabetçi navlun elde edebiliyorsa.
• Sevkiyat konvansiyonel yükle veya dökme yükle deniz yoluyla yapılıyorsa.

CIF ayrıca alıcı için bir avantaj daha taşır: satıcı hem navlunu hem sigortayı organize ettiği için, alıcının çıkış ülkesinde herhangi bir operasyonel varlığa ihtiyacı olmaz. Bu, ilk kez çalışılan bir tedarik ülkesinde iş yapan alıcılar için önemli bir kolaylıktır. Buna karşılık, konteyner taşımacılığında CIF yerine CIP daha uygundur; çünkü konteyner terminalde taşıyıcıya teslim edilir ve gemiye yükleme anını satıcı fiilen kontrol edemez. Ayrıca alıcının kendi sigorta programı varsa CIF yerine CFR veya FOB tercih edilerek çifte sigorta maliyetinden kaçınılabilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Varış limanının yazılmaması: "CIF" tek başına teslim noktasını tanımlamaz; liman adı ve sürüm birlikte yazılmalıdır.
• Sigortanın kapsamının varsayılması: Asgari kapsam pek çok hasar türünü karşılamaz; geniş kapsam isteniyorsa sözleşmede belirtilmelidir.
• Boşaltma masraflarının belirsiz kalması: Varış limanındaki terminal masraflarının hangi tarafa ait olduğu navlun sözleşmesine göre değişir ve önceden netleştirilmelidir.
• Havayolu veya karayolu sevkiyatında CIF kullanılması: Kural yalnızca deniz taşımacılığı içindir; diğer modlarda CIP kullanılmalıdır.
• Fiyatların farklı teslim şekilleriyle karşılaştırılması: Bir EXW fiyatı ile bir CIF fiyatı doğrudan karşılaştırılamaz.

Teslim Şeklinin Operasyondaki Yeri

CIF, bir fiyat etiketi değil; masraf, risk ve sigortanın belirli bir noktada bölündüğü bir operasyon tasarımıdır. Yurt Bereket Global, üretici ile uluslararası alıcıyı bir araya getirdiği işlemlerde teslim şeklini, sigorta kapsamını, ödeme yapısını ve belge akışını birlikte planlar. Yurt Bereket Global bir banka, hukuk bürosu veya bağımsız finansal danışman değildir; sigorta ve ödeme araçları ilgili kurumlar, sözleşmelerin hukuki denetimi ise hukuk profesyonelleri tarafından yürütülür; biz ticari operasyonu koordine ederiz.

Taşıma ve teslim planlaması yaklaşımımızı lojistik ve tedarik zinciri hizmet sayfamızda inceleyebilirsiniz.